۲۴ اوت ۲۰۲۶-در یک مطالعه سه ساله، مشخص شد که دیابت نوع ۲در افراد مسن (که هنوز دچار مشکلات حافظه یا شناختی نشدهاند)، باعث میشود قشر مغز در هفت ناحیه کلیدی از نواحی پیشانی، آهیانهای و پسسری، با سرعتی غیرطبیعی نازک شود. نکته مهم اینجاست که این آسیبِ مغزی، مستقیماً به خودِ دیابت مربوط است و برخلاف تصور معمول، نتیجهی بیماری آلزایمر یا آسیبهای ناشی از مشکلات عروقی مغز، نیست.
محققان یک مطالعه مشاهدهای طولی روی ۱۲۹۸ بزرگسال بدون اختلال شناختی (میانگین سنی ۶۵ سال، ۳۰۵ نفر مبتلا به T2D، ۸۶۹ نفر زن) از گروه «مطالعه سلامت مغز و پیری - نابرابریهای سلامت» در ایالات متحده انجام دادند که اسکنهای MRIپایه(شروع تحقیق) و پیگیری را تکمیل کرده بودند.
محققان رابطه بین دیابت و تغییرات ضخامت قشر مغز را در ۳۴ ناحیه مغزی ارزیابی کردند. پیامد اصلی، تغییر طولی در ضخامت قشر مغز در ۳۴ ناحیه قشری دوطرفه بود. محققان تحلیلها را با در نظر گرفتن عوامل جمعیتشناختی، بیماریهای همراهِ مرتبط با دیابت، و همچنین وضعیت آمیلوئید، تاو، هایپراینتنسیتی ماده سفید در تصاویر ام آر آی، و وضعیت APOE ε4تعدیل کردند. میانگین مدت زمان پیگیری ۲.۹۵ سال بود.
یافتههای کلیدی:
• بزرگسالان مبتلا به T2Dنسبت به افراد بدون دیابت، نازک شدن سریعتر قشر مغز را در نواحی پیشانی فوقانی، شکنج پسمرکزی (ناحیه پیکریحسی اولیه مغز)، آهیانهای فوقانی، پرکونئوس (precuneus)، کونئوس (cuneus)، لینگوال و پریکالکارین نشان دادند (با تصحیح FDR، P< 0.05).
• این ارتباطها پس از در نظر گرفتن عوامل اجتماعی-اقتصادی، بیماریهای همراه، آمیلوئید، تاو، روشنشدگی شدید ماده سفید مغز(که معمولاً نشاندهنده آسیب، التهاب یا تخریبِ میلین است)و وضعیت APOE ε4همچنان معنادار باقی ماندند.
• میزان بالاتر HbA1cدر ابتدای مطالعه با نازک شدن سریعتر قشر مغز در تمامی این نواحی (به جز شکنج لینگوال) مرتبط بود (تمامی مقادیر Pتصحیحشده با FDRکمتر از ۰.۰۳۲).
• دیابت نوع ۲ با کاهش سریعتر در «سرعت پردازش» مرتبط است و نازک شدن قشر مغز در نواحی شناساییشده، حدود ۱۳ درصد از این اثر را توجیه میکند.
محققان نتیجه گیری کردند که دیابت نوع ۲با ایجاد فرآیند نازکشدن شتابان قشر مغز، مستقل از آسیبهای عروقی و آلزایمر، زمینهساز افت سرعت پردازش شناختی در سالمندان میشود. این تغییرات ساختاری که با سطوح بالایHbA1c مرتبط است، لزوم مدیریت دقیق قند خون را برای حفظ سلامت ساختار عصبی برجسته میکند؛ یافتهای که دیابت را به عنوان عاملی مستقل در تخریب عصبی و تضعیف عملکرد شناختی معرفی مینماید.
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/t2d-linked-faster-brain-thinning-processing-speed-decline-2026a1000u2z